Nâng cao năng lực và vai trò của phụ nữ trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc

Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, Ủy viên Trung ương Đảng, Thứ trưởng Bộ Quốc phòng, Tổ trưởng Tổ Công tác liên ngành, Trưởng ban Chỉ đạo Bộ Quốc phòng về Việt Nam tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc và ngài Jean-Pierre Lacroix - Phó tổng thư ký Liên hợp quốc, đồng chủ trì Hội nghị. 

Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến và ngài Jean-Pierre Lacroix, Phó tổng thư ký Liên hợp quốc, đồng chủ trì hội nghị.

Tham dự Hội nghị quốc tế Phụ nữ với hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc có đông đảo các đại biểu trong nước và quốc tế.

Hội nghị là cơ hội để trao đổi, chia sẻ kiến thức, kinh nghiệm và bài học rút ra về triển khai nữ quân nhân tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, từ đó đưa ra những khuyến nghị mang tính xây dựng, thiết thực và đổi mới nhằm nâng cao vị thế, vai trò cùng sự tham gia bình đẳng và có ý nghĩa của phụ nữ trong duy trì hòa bình và an ninh trên thế giới.

Tại hội nghị, các đại biểu trong nước và quốc tế đã chia sẻ những sáng kiến, kiến nghị mang tính khả thi nhằm tăng cường vai trò và sự tham gia của phụ nữ vào hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, qua đó góp phần thúc đẩy Chương trình nghị sự Phụ nữ, Hòa bình và An ninh của Liên hợp quốc. Các đại biểu cũng chia sẻ kinh nghiệm việc triển khai lực lượng nữ tham gia gìn giữ hòa bình và các khuyến nghị nhằm thúc đẩy việc triển khai lực lượng nữ, nâng cao năng lực cho nữ giới, xây dựng môi trường bình đẳng cho nữ giới trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc…

Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến phát biểu khai mạc hội nghị.

Ngài Jean-Pierre Lacroix, Phó tổng thư ký Liên hợp quốc phát biểu tại hội nghị.

Hai chủ đề chính được thảo luận tại Hội nghị là: Các chính sách của Liên hợp quốc về phụ nữ và kinh nghiệm của các quốc gia (trong đó có Việt Nam) về việc triển khai phụ nữ tham gia gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc; Các sáng kiến khả thi (các chương trình hỗ trợ của Liên hợp quốc và các sáng kiến của một số nước) nhằm thúc đẩy dự tham gia bền vững của phụ nữ trong sứ mệnh gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Phát biểu khai mạc Hội nghị, Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến khẳng định tầm quan trọng của Chương trình nghị sự Phụ nữ, Hòa bình và An ninh cùng 9 Nghị quyết khác của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc về chương trình này, đối với việc kết nối nỗ lực thực thi của các quốc gia thành viên trong vấn đề phụ nữ với các hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Đến nay đã có 152 quốc gia thành viên ký kết, tham gia vào Sáng kiến Hành động vì gìn giữ hòa bình do Tổng thư ký Liên hợp quốc đề xuất nhằm nâng cao hiệu quả hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, trong đó các quốc gia được yêu cầu cam kết một cách cụ thể trong việc nâng cao vai trò và sự hiện diện của phụ nữ trong các hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

Theo Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến, vấn đề Phụ nữ, Hòa bình và An ninh là một trong những nội dung trọng tâm trong Chương trình nghị sự của Liên hợp quốc, nhất là trong lĩnh vực gìn giữ hòa bình. Liên hợp quốc đã điều chỉnh cách tiếp cận đối với vấn đề này bằng việc xem xét cắt giảm vị trí của một số quốc gia thành viên trong Lực lượng Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, khi các nước này không đáp ứng được các chỉ tiêu về tỷ lệ nữ. 

Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến giới thiệu với Phó tổng thư ký Liên hợp quốc một số hình ảnh tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Việt Nam bên lề Hội nghị.

Các biện pháp quyết liệt hơn của Liên hợp quốc, sự thay đổi về nhận thức và hành động của các thành viên đã góp phần gia tăng đáng khích lệ tỷ lệ nữ quân nhân và cảnh sát trong Lực lượng Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc thời gian qua. Tài liệu về Chiến lược Bình đẳng giới trong lực lượng quân sự và cảnh sát gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc giai đoạn 2018-2028, đã xác định những yêu cầu và mục tiêu mới. Theo đó, đến năm 2028, tỷ lệ nữ trong đơn vị quân sự cần đạt 15%, trong lực lượng quan sát viên quân sự là 25%, trong khi con số này đối với đơn vị cảnh sát và lực lượng cảnh sát cá nhân lần lượt là 20% và 30%. 

Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến khẳng định, trong chặng đường chuẩn bị và triển khai lực lượng tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc, Bộ Quốc phòng Việt Nam đã đạt được những kết quả đáng khích lệ trong triển khai lực lượng, trong đó có lực lượng nữ quân nhân gìn giữ hòa bình Việt Nam đến các phái bộ. Đến nay hơn 70 trong tổng số 512 quân nhân đã được triển khai đến các phái bộ là nữ, trong đó, 9 nữ sĩ quan được triển khai theo hình thức cá nhân, 21 nữ quân nhân thuộc Đội Công binh số 1 và 45 nữ quân nhân thuộc các Bệnh viện dã chiến cấp 2 của Việt Nam. “Đây là tỷ lệ đáng khích lệ, song Việt Nam nhận thức rằng, để có sự tham gia bền vững của phụ nữ trong lực lượng gìn giữ hòa bình, đáp ứng các yêu cầu ngày càng cao của Liên hợp quốc, Việt Nam sẽ còn gặp rất nhiều khó khăn, thách thức. Đây không chỉ là khó khăn đối với riêng Việt Nam mà còn đối với tất cả các nước cử quân khác trên thế giới. Việt Nam cam kết thúc đẩy Chương trình Nghị sự Phụ nữ, Hòa bình và An ninh, đặc biệt là vai trò của Phụ nữ trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc”, Thượng tướng Hoàng Xuân Chiến nhấn mạnh.

Phó tổng thư ký Liên hợp quốc Jean-Pierre Lacroix phát biểu đánh giá cao sáng kiến tổ chức Hội nghị cùng chương trình nghị sự ý nghĩa được thảo luận, góp phần thúc đẩy Chương trình nghị sự về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh của Liên hợp quốc, đề ra các giải pháp thúc đẩy sự đóng góp và tham gia của phụ nữ trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc.

“Hội nghị đã thể hiện rõ cam kết của Việt Nam đối với mục tiêu bình đẳng giới của Liên hợp quốc. Với tỉ lệ nữ chiến sĩ gìn giữ hòa bình ngày càng tăng và chỉ tiêu đề ra trong Chương trình hành động quốc gia về Phụ nữ, Hòa bình và An ninh đã được Quốc hội thông qua, Việt Nam trở thành một trong các quốc gia đi đầu trong nỗ lực tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong hoạt động gìn giữ hòa bình”, ngài Jean-Pierre Lacroix nhấn mạnh.

Bày tỏ cảm ơn các quân nhân Việt Nam, trong đó có các nữ quân nhân đã và đang tiếp tục làm nhiệm vụ ở các phái bộ, Ngài Phó tổng thư ký Liên hợp quốc cho rằng sự tham gia này đã góp phần vào hiệu quả hoạt động ở các môi trường đa dạng, sự cống hiến và chuyên nghiệp cùng cam kết hành động mạnh mẽ đã tạo ra những khác biệt tích cực trong các cộng đồng và nhóm dân cư ở nước sở tại. “Hội nghị là minh chứng cho cam kết kiên định của Việt Nam trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. Việt Nam là một trong những quốc gia đi đầu trong thực hiện Chương trình nghị sự Phụ nữ, Hòa bình và An ninh của Liên hợp quốc. Sự hiện diện của các nữ quân nhân Việt Nam tại Nam Sudan không chỉ góp phần thúc đẩy lòng tin đối với Lực lượng Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc mà còn có ý nghĩa đối với cộng đồng dân cư thông qua các hoạt động hỗ trợ người dân bản địa.

Bà Pauline Tamesis, Điều phối viên thường trú Liên hợp quốc tại Việt Nam trong tham luận của mình đã nhắc lại chuyến thăm Việt Nam tháng trước của Tổng Thư ký Liên hợp quốc António Guterres và có những ấn tượng đặc biệt về một Việt Nam từ một đất nước bị tàn phá bởi chiến tranh đã gia tăng vai trò ở khu vực và trên thế giới. Việt Nam đóng vai trò ngày càng năng động trong thúc đẩy các giải pháp bền vững và hòa bình cho các cuộc xung đột, tranh chấp. Việt Nam đóng góp ngày càng tích cực trong các nỗ lực chung nhằm thúc đẩy hòa bình và ứng phó các thách thức an ninh, với việc triển khai các quân nhân và cảnh sát tới làm nhiệm vụ ở những khu vực rủi ro nhất trên thế giới. Liên hợp quốc hoan nghênh và đánh giá cao sự những cống hiến cùng nỗ lực tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc của Lực lượng Gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc của Việt Nam. 

Nhấn mạnh tầm quan trọng của thúc đẩy hợp tác giữa các quốc gia trong hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc nói chung, bao gồm thúc đẩy nâng cao năng lực cho phụ nữ tham gia hoạt động này, Đại biện lâm thời Sứ quán Australia tại Việt Nam Mark Tattersall khẳng định Việt Nam và Australia đã hợp tác hiệu quả trong lĩnh vực này. Theo ông, các khuyến nghị cần hướng tới mục tiêu tăng cường năng lực cho phụ nữ thay vì chỉ chú trọng gia tăng tỉ lệ nữ trong tham gia hoạt động gìn giữ hòa bình Liên hợp quốc. 

Chia sẻ quan điểm, Thiếu tướng Hoàng Kim Phụng, Cục trưởng Cục Gìn giữ hòa bình Việt Nam nhấn mạnh một trong những yếu tố quan trọng đóng góp vào thành công trong việc gia tăng vai trò của phụ nữ trong hoạt động gìn giữ hòa bình là sự hỗ trợ tích cực của bạn bè quốc tế trong công tác huấn luyện chuyên môn, ngoại ngữ, tích cực giao lưu, chia sẻ kinh nghiệm với các nước. Từ năm 2015 đến nay, các nữ quân nhân chuẩn bị triển khai theo hình thức cá nhân và đơn vị đều được tham gia các khóa huấn luyện cả trong nước và ngoài nước, nhất là các khóa chuyên biệt cho phụ nữ với sự hỗ trợ của Liên hợp quốc và các nước đối tác giàu kinh nghiệm như Australia, Ấn Độ, Nhật Bản, Hoa Kỳ, Hà Lan, Hàn Quốc, Pháp. Thông qua các diễn đàn trao đổi kinh nghiệm, các nữ quân nhân Việt Nam hiểu thêm về gìn giữ hòa bình, ý nghĩa, trách nhiệm và giá trị khi họ tham gia các hoạt động gìn giữ hòa bình và duy trì an ninh. 

MỸ HẠNH-TUẤN HUY