Nhật Bản nỗ lực “làm sạch” nước uống

PFAS là nhóm hóa chất tổng hợp thường được dùng để tạo ra các sản phẩm chịu nhiệt, dầu và nước nhờ có khả năng cao trong chống nhiệt, nước và dầu, nên thường được sử dụng trong nhiều ứng dụng như sản xuất thảm, bình cứu hỏa, dụng cụ nấu ăn và mỹ phẩm. Các hóa chất này hiện được phát hiện phổ biến trong cơ thể người và động vật.

Những nghiên cứu gần đây cho thấy, PFAS có thể gây ung thư và mang lại những rủi ro sức khỏe khác. PFAS rất khó phân hủy, có thể tồn tại trong cơ thể con người cũng như môi trường trong nhiều năm.

Một người dân lấy nước tại vòi ở Osaka, Nhật Bản. Ảnh: AFP.

Theo The Japan Times, Thủ tướng Nhật Bản Ishiba Shigeru phát biểu tại một phiên họp của Thượng viện gần đây đã nhấn mạnh tầm quan trọng của việc phải giảm những rủi ro sức khỏe do các loại PFAS, chẳng hạn như axit perfluorooctanesulfonic (PFOS) và axit perfluorooctanoic (PFOA), thông qua nước uống. Nhà lãnh đạo Nhật Bản lưu ý, hai loại axit trên đều có trong nước uống.

Ông cho biết sẽ lấy ý kiến của các chuyên gia và đưa ra những giải pháp đối phó, bao gồm việc nâng cao các tiêu chuẩn chất lượng nước dựa trên Luật Cung cấp nước, yêu cầu các công ty cấp nước phải tuân thủ những quy định mới, kiểm tra và công khai thông tin. 

Hiện tại, Nhật Bản quy định giới hạn PFAS trong nước uống, cụ thể là các axit PFOS và PFOA, là 50ng/lít, nhưng chưa mang tính ràng buộc pháp lý. Vào tuần trước, Bộ Môi trường đã công bố kết quả khảo sát về mức độ PFAS trong nước uống trên toàn Nhật Bản tính đến ngày 30-9. Trong số 3.755 nhà cung cấp nước tham gia khảo sát có 3.595 nhà cung cấp đã trả lời. Kết quả cho thấy mức độ PFAS trong nước uống của 11 nhà cung cấp vượt quá giới hạn trong năm tài chính 2020. Số lượng này giảm xuống còn 5 trong năm tài chính 2021, 4 trong năm tài chính 2022 và 3 trong năm tài chính 2023. Trong năm tài chính 2024, tính đến thời điểm khảo sát, không có nhà cung cấp nào vượt quá giới hạn PFAS trong nước uống.

Tuy nhiên, mối lo ngại đang gia tăng trong cộng đồng về việc liệu chính phủ có làm đủ để giải quyết vấn đề và những nguy cơ sức khỏe có thể phát sinh do tiếp xúc liên tục với các hóa chất này hay không. Vào ngày 25-11, thị trấn Kibichuo thuộc tỉnh Okayama đã bắt đầu tiến hành xét nghiệm máu cho cư dân sau khi phát hiện mức độ PFAS cao báo động, lên tới 1.200ng/lít tại một nhà máy lọc nước địa phương vào tháng 10-2023. Nhà máy này cung cấp nước cho khoảng 1.000 cư dân trong thị trấn. Hoạt động xét nghiệm bao gồm việc đo nồng độ PFAS trong máu cũng như các xét nghiệm về mức độ lipid, chức năng gan, thiếu máu và hormone tuyến giáp. Kết quả sẽ được phân tích bởi các chuyên gia từ Đại học Okayama và Trường Y khoa Kawasaki.

PHƯƠNG ANH