Nhìn thẳng - Nói thật: Nhiễu loạn giá trị văn chương vì lười đọc
Câu nói: “Không có sách thì không có tri thức” của V.I Lênin là nguyên lý và cũng là chân lý khoa học. Vì sách lưu giữ những tri thức về tự nhiên và xã hội. Có đọc sách mới có thể chiếm lĩnh được những tri thức. Đọc sách còn là đạo lý xã hội, vì đó là sự tiếp thu, kế thừa những giá trị tinh hoa truyền thống để phát triển làm giàu có cho hiện tại và tương lai.
Thế nhưng hiện nay ở nước ta có hiện tượng không đọc sách mà vẫn có thể dạy học, viết nghiên cứu, thậm chí có hẳn cả “công trình”. Chuyện này đã nhiều người nói, có ở nhiều lĩnh vực, song dễ thấy ở lĩnh vực giảng dạy, phê bình, nghiên cứu văn chương.
Ai cũng thấy một nguyên nhân khiến học sinh chán học văn là do thầy cô giáo chưa đáp ứng được yêu cầu giảng dạy. Hẳn không ít người từng là trò trong giờ giảng văn mà các thầy cô khen đoạn thơ này rất hay, khen nhà văn kia tài năng lắm. Nhưng đó là những lời chung chung, sáo rỗng, nhạt nhẽo, vì họ không chỉ ra được hay ở chỗ nào, có giá trị gì. Có một vài “nhà phê bình” không phân biệt nổi câu thơ, đoạn văn hay dở, đành chắp vá ý người này một tí, người kia một tẹo... Lý do cơ bản của “giảng dạy” và “phê bình” kiểu này là không đọc sách nên nghèo vốn chuyên môn, không đủ tri thức để liên tưởng, so sánh, không đặt vấn đề vào bối cảnh (xã hội và văn học) chung để tìm hiểu, khám phá làm nổi bật nét riêng của đối tượng.
![]() |
| Ảnh minh họa: TTXVN |
Không đọc sách nên dẫn tới nạn sao chép ở các tiểu luận, luận văn, luận án. Dễ thấy ở những nghiên cứu cùng chuyên ngành thì “danh mục tài liệu tham khảo” sẽ giống nhau. Giống cả ở chỗ sai, chỗ dở. Sách cần phải có thì không có. Có những sách không liên quan đến chuyên ngành, đến đối tượng nghiên cứu lại được đưa vào cho dài “số thứ tự” danh mục để ra vẻ “đọc nhiều”. Có tên sách sai nhà xuất bản, năm xuất bản, nhưng vẫn tái xuất hiện y chang ở nhiều luận văn. Cái sự nhầm lẫn, “râu ông nọ cắm cằm bà kia” có cả trên các bài nghiên cứu ở các tạp chí khoa học mà tác giả có học hàm, học vị hẳn hoi. Biểu hiện ở sự copy dẫn chứng (thường là một đoạn văn) từ bài viết khác, thành ra người trước sai nội dung, sai câu chữ... vẫn được người đi sau sao chép y nguyên. Dẫn chứng sai, tất yếu sự phân tích không thể đúng. Hệ lụy càng lớn khi người sau nối tiếp “thao tác” giống hệt người trước!
Gần đây có một nhà văn viết bài tố cáo một nhà văn khá tên tuổi là ủy viên chung khảo một cuộc thi văn chương. Ông nhà văn kiêm giám khảo này không đọc tác phẩm mà vẫn “bỏ phiếu” (vắng mặt). Chứng cứ là dăm phút trước xin khất chưa bỏ phiếu vì chưa đọc, nhưng vì hội đồng chung khảo đang họp cần kết quả ở mọi thành viên, thế là sau một cú điện thoại nhờ vả, ông nhà văn kia vẫn... bỏ phiếu “đàng hoàng”!
Người viết bài này từng làm ủy viên thư ký một vài cuộc thi văn học ở vòng sơ khảo được chứng kiến nhiều chuyện cười ra nước mắt. Thư ký phải phân phối sách tới từng ủy viên hội đồng sơ khảo sau đó tổng hợp ý kiến, thấy có người đọc thật, đánh giá thật; nhưng cũng có người không đọc, bởi nếu đọc phải có sự “mở trang”, khi thư ký nhận lại, sách vẫn tình trạng y nguyên, thậm chí có người trao cả chồng sách được chằng buộc như ban đầu. Lạ thay, thế mà khi họp hội đồng thì có người không đọc lại cứ thao thao bất tuyệt, lời lẽ đánh giá tác giả, tác phẩm “vanh vách” còn hơn cả “thánh sống”!
Cụ Đỗ Phủ hơn ngàn năm trước đã răn mình (cũng là răn đời) phải đọc sách vạn quyển thì hạ bút mới có “thần”. Thế thì cái sự văn chương (nhất là phê bình) ngày nay nhạt là có lý, vì người phê bình không chịu đọc sách. Thế mà họ vẫn cứ nói, cứ viết, cứ phán rất... vô tư. Phải nói thẳng là những người này không có phẩm chất học thuật chân chính nên họ góp phần tạo ra cái giả trong xã hội. Mà cái giả dối thì luôn đi ngược lại tiến bộ, ngược lại đạo lý. Thế nên, chúng ta phải phê phán mạnh mẽ cái sự lười đọc này vì nó làm nhiễu loạn giá trị văn chương.
NGUYÊN THANH
Tin mới
Quản lý thị trường hàng hóa phái sinh: Rõ thẩm quyền, hiệu quả giám sát, giảm chi phí tuân thủ
Một thị trường hàng hóa phái sinh hiện đại không thể được quản lý hiệu quả chỉ bằng các biện pháp hành chính truyền thống. Yêu cầu đặt ra không đơn thuần là tăng cường số lượng thủ tục hay cơ quan tham gia quản lý, mà quan trọng hơn là xác định rõ thẩm quyền, nâng cao khả năng phát hiện và kiểm soát rủi ro, đồng thời bảo đảm chi phí tuân thủ hợp lý cho doanh nghiệp. Đây cũng là những vấn đề trọng tâm cần được giải quyết trong quá trình xây dựng Luật Giao dịch hàng hóa phái sinh, nhằm hình thành khuôn khổ pháp lý minh bạch, an toàn, tạo điều kiện cho thị trường phát triển và phục vụ nền kinh tế thực.
Thúc đẩy phát triển thị trường giao dịch hàng hóa phái sinh minh bạch, hiện đại và kết nối quốc tế
Ngày 16/11/2026, tại Thành phố Hồ Chí Minh, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước (Bộ Công Thương) phối hợp với Trung tâm Tài chính quốc tế Việt Nam tại Thành phố Hồ Chí Minh (VIFC-HCMC) tổ chức Hội nghị tuyên truyền, phổ biến Nghị định số 302/2026/NĐ-CP ngày 01/8/2026 của Chính phủ và Thông tư số 47/2026/TT-BCT ngày 03/9/2026 của Bộ trưởng Bộ Công Thương.
Khởi tố 22 đối tượng sản xuất, mua bán khí cười
Ngày 15-11, Công an TP Hà Nội cho biết, đơn vị vừa triệt phá đường dây sản xuất, mua bán trái phép khí N2O (khí cười), khởi tố, bắt tạm giam 22 đối tượng để điều tra về tội “Sản xuất hàng cấm” và “Mua bán hàng cấm”.
Vụ án Mr Pips: Phó Đức Nam và Lê Khắc Ngọ bị phạt tù chung thân
Sau 3 tuần xét xử và nghị án, chiều 16-11, Tòa án nhân dân TP Hà Nội tuyên án phạt 188 bị cáo trong vụ án Phó Đức Nam (tức Mr Pips) và đồng phạm về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản; Rửa tiền; Chứa chấp hoặc tiêu thụ tài sản do người khác phạm tội mà có; Trốn thuế” xảy ra tại Hà Nội và một số tỉnh, thành phố.
Học sinh tranh tài lập trình robot, giải bài toán môi trường đô thị
Với chủ đề “Thành phố thông minh” (Synapse City), Vòng chung kết toàn quốc Cuộc thi Robotics Quốc tế AIROC 2026 khu vực miền Bắc đã quy tụ 700 học sinh đến từ gần 50 trường học tham gia tranh tài.
Năm 2027, cộng tối đa 0,5 điểm trong tuyển sinh
Bộ Giáo dục và Đào tạo vừa thông tin, đã ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT ngày 11-11-2026 sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư của Bộ ban hành quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành giáo dục mầm non, đại học và sau đại học.











