Quân sự thế giới hôm nay (13-4): Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ 10 giờ sáng thứ Hai (giờ miền Đông)

* Quân đội Mỹ sẽ bắt đầu phong tỏa eo biển Hormuz từ 10 giờ sáng thứ Hai (giờ miền Đông)

Bộ tư lệnh Trung tâm Mỹ (CENTCOM) thông báo sẽ triển khai lệnh phong tỏa đối với mọi tàu thuyền ra vào các cảng của Iran kể từ 10 giờ sáng thứ Hai (giờ miền Đông), theo yêu cầu của Tổng thống Donald Trump.

Theo CENTCOM, biện pháp này được áp dụng công bằng đối với tàu của tất cả các quốc gia khi di chuyển vào hoặc ra các cảng và khu vực ven biển của Iran, bao gồm các cảng tại Vịnh Ba Tư và Vịnh Oman. Tuy nhiên, những tàu không liên quan đến các cảng của Iran vẫn được phép đi lại tự do qua eo biển Hormuz và “không bị cản trở quyền tự do hàng hải”.

Một tàu di chuyển tại eo biển Hormuz ngoài khơi Musandam của Oman trong ngày 13-4. Ảnh: Reuters

Động thái trên được đưa ra sau khi Tổng thống Donald Trump công bố kế hoạch phong tỏa eo biển Hormuz, trong bối cảnh Washington gia tăng sức ép đối với Tehran.

Phản ứng trước tuyên bố này, Chủ tịch Quốc hội Iran Mohammad Bagher Ghalibaf đăng tải trên X một bản đồ giá xăng tại các trạm xăng gần Nhà Trắng, kèm theo thông điệp: “Hãy tận hưởng mức giá xăng hiện tại. Với điều được gọi là ‘phong tỏa’, các bạn sẽ sớm phải nhớ lại mức giá 4 đến 5 USD/gallon (1 gallon = 3,78 lít)”.  

Các chuyên gia năng lượng nhận định giá dầu nhiều khả năng sẽ tiếp tục tăng trước phản ứng của Mỹ, làm trầm trọng thêm các tác động lan tỏa từ việc gián đoạn tại eo biển, ảnh hưởng tới người tiêu dùng trên toàn thế giới.

Trong diễn biến liên quan, Vương quốc Anh cho biết đang nỗ lực tập hợp một “liên minh rộng rãi” cùng Pháp và các đối tác khác nhằm bảo đảm lưu thông qua eo biển, sau khi ông Trump tuyên bố Anh và một số quốc gia sẽ điều tàu rà phá thủy lôi tới khu vực này.

Quỹ tiền tệ quốc tế cảnh báo lạm phát tại Mỹ sẽ dai dẳng hơn và mất nhiều thời gian hơn để trở về mức mục tiêu do tác động từ xung đột với Iran.

* Bỉ mua máy bay Cessna SkyCourier cho mục đích quân sự

Bỉ công bố sẽ mua máy bay vận tải hạng nhẹ Cessna 408 SkyCourier nhằm bổ sung năng lực vận tải hàng không, đáp ứng yêu cầu triển khai nhanh trong điều kiện hạ tầng hạn chế, qua đó lấp khoảng trống giữa trực thăng và máy bay vận tải hạng nặng. Sự kiện đánh dấu lần đầu tiên dòng máy bay tiện ích này của Mỹ được đưa vào sử dụng trong môi trường quân sự.

Theo Textron Aviation, Bỉ sẽ tiếp nhận 5 máy bay SkyCourier, tăng 1 chiếc so với kế hoạch ban đầu, với tổng ngân sách dự kiến 322,3 triệu Euro. Các máy bay sẽ được sản xuất tại Mỹ theo cấu hình thương mại, sau đó chuyển về Bỉ để cải tiến trước khi đưa vào khai thác.

Việc bàn giao dự kiến diễn ra trong năm 2027 cho Sabena Engineering, đơn vị chịu trách nhiệm chứng nhận và tích hợp hệ thống. Nền tảng này được kỳ vọng sẽ được đưa vào hoạt động trong giai đoạn 2028–2029, trong bối cảnh các máy bay C-130 dần được loại biên và những hạn chế trong việc cất và hạ cánh của Airbus A400M. SkyCourier được thiết kế phục vụ các nhiệm vụ đặc biệt như chở lực lượng, tiếp tế hậu cần, sơ tán thương binh và di tản dân thường hoặc nhân viên ngoại giao trong tình huống khẩn cấp.

Một trong những ưu điểm quan trọng nhất của Cessna SkyCourier là khả năng hoạt động trên đường băng ngắn. Ảnh: Textron Aviation

Cessna 408 SkyCourier là máy bay hai động cơ tua-bin cánh quạt, cánh cao, có khả năng chở tối đa 19 người hoặc tải trọng khoảng 2,72 tấn. Máy bay đạt tốc độ hành trình khoảng 390km/giờ, tầm bay gần 1.700km và có thể hoạt động ở độ cao tới 7,62km.

Đáng chú ý, SkyCourier có khả năng cất hạ cánh trên các đường băng ngắn, kể cả bề mặt cỏ, đất. Thiết kế cánh cao giúp giảm nguy cơ hút dị vật, trong khi càng hạ cánh cố định tăng độ bền và giảm chi phí bảo trì. Những đặc điểm này cho phép máy bay hoạt động tại các khu vực mà các dòng vận tải lớn như A400M khó tiếp cận, từ đó hỗ trợ hiệu quả các chiến dịch phân tán và triển khai nhanh.

Quá trình hoán cải tại Bỉ sẽ bao gồm tích hợp cảm biến, hệ thống liên lạc và trang bị phục vụ trinh sát, hỗ trợ tình báo tín hiệu và sơ tán y tế, với sự tham gia của Sabena Engineering và Sonaca. Cách tiếp cận này không chỉ phục vụ mục tiêu tác chiến mà còn góp phần phát triển năng lực công nghiệp hàng không trong nước.

Với chi phí thấp hơn so với máy bay vận tải hạng nặng nhưng vẫn bảo đảm tải trọng và tầm hoạt động cần thiết, SkyCourier được kỳ vọng sẽ tăng cường đáng kể tính linh hoạt, khả năng sẵn sàng và hiệu quả triển khai của lực lượng đặc nhiệm Bỉ trong các môi trường tác chiến hạn chế.

* Pháp phát triển xe tăng tạm khi MGCS chậm tiến độ

Lãnh đạo quốc phòng Pháp vừa xác nhận Paris đang nghiên cứu một nền tảng thiết giáp dựa trên dòng xe tăng do KNDS phát triển kết hợp với tháp pháo của Pháp trong bối cảnh chương trình xe tăng tương lai MGCS giữa Pháp và Đức được đánh giá chậm khoảng một thập kỷ.

Nhiều khả năng, nền tảng mới sẽ sử dụng khung gầm Leopard 2 cùng các hệ thống tác chiến thế hệ mới. Nỗ lực này nhằm lấp đầy khoảng trống năng lực khi các lữ đoàn thiết giáp phải tiếp tục sử dụng xe Leclerc đã nâng cấp nhưng dần lạc hậu.

Chương trình nâng cấp Leclerc XLR giúp cải thiện khả năng bảo vệ và liên lạc, đồng thời nâng cao khả năng tích hợp với hệ thống SCORPION. Pháp cũng dự kiến nâng số lượng xe XLR lên 200 chiếc vào năm 2029. Tuy nhiên, giải pháp này chỉ đáp ứng nhu cầu ngắn hạn và không giải quyết được bài toán thay thế sau năm 2037.

Phương án khả thi nhất hiện nay là kết hợp khung gầm bánh xích thuộc dòng Leopard của Đức với tháp pháo và hệ thống nhiệm vụ do Pháp thiết kế. Về hỏa lực, các thiết kế mới hướng tới tháp pháo mô-đun có thể chuyển đổi từ pháo ASCALON 120mm sang 140mm. ASCALON được đánh giá là vũ khí mạnh hơn, có khả năng bắn đạn lập trình và định hướng trở thành tiêu chuẩn pháo xe tăng châu Âu trong tương lai.

Xe tăng tạm có thể kế thừa các công nghệ đã được KNDS trình diễn trên nguyên mẫu EMBT-ADT 140. Ảnh: Army Recognition Group

Dù vậy, MGCS vẫn giữ vai trò chiến lược dài hạn. Chương trình này được định hướng là một hệ thống tác chiến đa nền tảng thay thế cả Leopard 2 và Leclerc vào khoảng năm 2040, với cấu trúc gồm nhiều trụ cột công nghệ như nền tảng, pháo chính, vũ khí mới, kết nối và “đám mây chiến đấu”.

Trong bối cảnh tiến độ MGCS chậm, xe tăng tạm được xem là giải pháp nhằm duy trì năng lực thiết giáp, bảo đảm tính liên tục cho các lực lượng hạng nặng và giảm rủi ro khi chuyển sang MGCS. Nếu được triển khai hiệu quả, nền tảng này không chỉ lấp khoảng trống hiện tại mà còn giúp Pháp duy trì vị thế trong lĩnh vực thiết giáp cho đến khi MGCS trở thành hiện thực.