Sắc lệnh hành pháp ông Donald Trump sẽ ký tập trung vào nội dung gì?

Theo Economic Times, hơn 100 sắc lệnh hành pháp sẽ chờ ông Donald Trump trên bàn làm việc tại Phòng Bầu dục, nơi nhóm của ông đã chuẩn bị để ông bắt đầu nhiệm kỳ thứ hai mà không lãng phí một phút nào. Ông Donald Trump cũng được kỳ vọng ký hơn 200 văn bản hành pháp.

Sắc lệnh hành pháp là sắc lệnh do tổng thống ban hành đơn phương và có hiệu lực pháp luật. Không giống như luật, sắc lệnh hành pháp không cần sự chấp thuận của Quốc hội. Mặc dù Quốc hội không thể lật ngược sắc lệnh, nhưng chúng có thể bị thách thức tại tòa án. Các sắc lệnh này có thể bị lật ngược bởi các tổng thống tương lai.

Ông Donald Trump phát biểu tại một cuộc mít-tinh ở Washington ngày 19-1. Ảnh: AP

Trong khi đó, các hành động hành pháp có ít trọng lượng hơn và không phải chịu sự xem xét về mặt pháp lý. Các hành động hành pháp này đóng vai trò như một “danh sách mong muốn” về các chính sách mà một tổng thống hy vọng sẽ thực hiện.

Các chủ đề của các sắc lệnh dự kiến sẽ bao gồm việc tạm thời đình chỉ lệnh cấm Tiktok, các biện pháp tăng cường an ninh biên giới, chấm dứt các nhiệm vụ đa dạng trong chính quyền liên bang, nhiều nhiệm vụ liên quan đến chính sách năng lượng và chấm dứt cái mà ông Donald Trump gọi là “phân loại quá mức” các tài liệu của chính phủ.

“Các sắc lệnh hành pháp sẽ khiến bạn cực kỳ vui vẻ – rất nhiều sắc lệnh, rất nhiều sắc lệnh”, Tổng thống đắc cử Donald Trump phát biểu tại một cuộc mít tinh vào tối 19-1. “Chúng ta phải đưa đất nước đi đúng hướng”, ông Donald Trump nhấn mạnh.

Nhận xét về số lượng sắc lệnh kỷ lục sẽ được ký, EJ Antoni, nhà kinh tế tài chính công tại The Heritage Foundation, người đã phân tích các sắc lệnh hành pháp trước đây, trả lời The Washington Times rằng: “Tôi không nghĩ đó là lời cường điệu. Có tham vọng không? Có. Nhưng hoàn toàn có thể thực hiện được”. Theo nhà kinh tế này, khi nghĩ về khoảng thời gian mà nhóm của ông Donald Trump phải chuẩn bị các sắc lệnh hành pháp đó, thì hoàn toàn hợp lý khi nghĩ rằng các sắc lệnh đó sẽ nằm trên Bàn làm việc vào ngày nhậm chức.

Biên giới – một trong những ưu tiên hàng đầu

Đúng như dự đoán, một số sắc lệnh liên quan đến một trong những ưu tiên hàng đầu của ông Donald Trump là biên giới. Ông cho biết, các biện pháp an ninh biên giới mà ông sẽ nêu trong bài phát biểu nhậm chức vào ngày 20-1 sẽ là nỗ lực mạnh mẽ và toàn diện nhất mà thế giới từng chứng kiến để đảm bảo biên giới của Mỹ. Ông cho biết sẽ khởi động nỗ lực trục xuất lớn nhất trong lịch sử Mỹ - trục xuất hàng triệu người nhập cư. Tuy nhiên, một hoạt động có quy mô như vậy có thể sẽ mất nhiều năm và tốn kém rất nhiều.

Tổng thống đắc cử Donald Trump nhảy trên sân khấu khi Village People biểu diễn trong cuộc mít-tinh ngày 19-1, một ngày trước khi ông nhậm chức nhiệm kỳ thứ hai. Ảnh: Reuters

Trong suốt chiến dịch tranh cử của mình, ông Donald Trump nhiều lần chia sẻ “muốn đóng cửa biên giới”.  Politico cho biết sự nhấn mạnh của ông Donald Trump khi bước vào Phòng Bầu dục đang gửi đi một tín hiệu lớn rằng biên giới đã đóng cửa đối với những người vượt biên trái phép và bất kỳ ai đang sống trái phép tại Mỹ, đặc biệt là những người đã phạm tội, đều không an toàn trước nguy cơ bị trục xuất.

Hành động được nhiều người trong nhóm ủng hộ chính trị MAGA của ông Donald Trump mong đợi nhất là lệnh ban bố tình trạng khẩn cấp quốc gia ở biên giới Mỹ - Mexico như một phần trong nỗ lực rộng lớn hơn nhằm trấn áp tình trạng nhập cư bất hợp pháp và các tội phạm xuyên biên giới khác.

Trong nhiệm kỳ đầu tiên của mình, ông Donald Trump đã tuyên bố tình trạng khẩn cấp quốc gia để cố gắng chuyển hướng nguồn tài trợ của Bộ Quốc phòng sang xây bức tường biên giới sau khi Quốc hội từ chối cấp cho ông số tiền mà ông yêu cầu cho dự án.

Năng lượng, ân xá và…

Theo nguồn tin từ đảng Cộng hòa tại Thượng viện, sẽ có nhiều sắc lệnh hành pháp liên quan đến chính sách năng lượng: Mở cửa các khu vực và nới lỏng việc cấp phép sản xuất dầu khí.

Trong số các sắc lệnh hành pháp của ông dự kiến sẽ có việc ân xá cho nhiều người trong số hơn 1.500 người bị kết án hoặc bị buộc tội liên quan đến vụ tấn công vào Điện Capitol của Mỹ ngày 6-1-2021.

Tổng thống đắc cử cũng hứa sẽ hủy bỏ một số sắc lệnh và hành động hành pháp gần đây mà Tổng thống sắp mãn nhiệm Joe Biden đã ban hành. Nổi bật trong số đó bao gồm thỏa thuận khí hậu Paris, dỡ bỏ các hạn chế đối với sản xuất nhiên liệu hóa thạch và mở rộng hoạt động khoan dầu trong nước.

Trong một cuộc phỏng vấn với NBC News hồi tháng 12-2024, ông Donald Trump cho biết sẽ thực hiện lời hứa trong chiến dịch tranh cử là đánh thuế đối với hàng nhập khẩu từ các đối tác thương mại lớn nhất của Mỹ. Ông có khả năng sẽ ký các sắc lệnh hành pháp đã công bố trước đó về mức thuế đối với các quốc gia như Trung Quốc, Mexico và Canada.

Jason Miller, cố vấn cấp cao của ông Donald Trump, đã tiết lộ trên Sky News rằng ông Donald Trump có thể ký một số sắc lệnh hành pháp tại Tòa nhà Quốc hội (Capitol Rotunda) ngay sau khi tuyên thệ nhậm chức và sau đó ký một số hành động bổ sung tại Capital One Arena, nơi cuộc diễu hành của tổng thống dự kiến sẽ diễn ra.

Cũng theo cố vấn Miller, sắc lệnh hành pháp liên quan đến Biểu F - cắt giảm hoặc xóa bỏ các biện pháp bảo vệ việc làm cho người lao động liên bang - cũng sẽ được đặt trên bàn làm việc của ông Donald Trump trong ngày đầu tiên nhậm chức. Cùng với đó là hành động hành pháp liên quan đến vai trò và thẩm quyền của Bộ Hiệu quả Chính phủ do ông trùm công nghệ, tỷ phú Elon Musk và doanh nhân Vivek Ramaswamy đứng đầu. 

Sẽ có khoảng 25.000 nhân viên thực thi pháp luật có mặt để đảm bảo an ninh.

Trong tuần đầu tiên nhậm chức, Tổng thống Mỹ đương nhiệm Joe Biden đã ký tổng cộng 22 sắc lệnh hành pháp, mức kỷ lục cho đến thời điểm hiện tại. Ông Biden đã ban hành 9 sắc lệnh hành pháp trong ngày đầu tiên nhậm chức, 6 trong số đó là đảo ngược các quyết định của người tiền nhiệm Donald Trump.

MAI HƯƠNG (tổng hợp)