Thiết lập cơ chế ràng buộc trách nhiệm người đứng đầu trong tiếp công dân

Qua thảo luận, các đại biểu nhấn mạnh, việc sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Tiếp công dân, Luật Khiếu nại, Luật Tố cáo là bước hoàn thiện pháp luật quan trọng, nhằm nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý nhà nước; đề cao trách nhiệm người đứng đầu; bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của nhân dân; đồng thời, phù hợp với yêu cầu xây dựng Nhà nước pháp quyền và chuyển đổi số quốc gia.

Một trong những vấn đề được các đại biểu quan tâm thảo luận là thiết lập cơ chế ràng buộc trách nhiệm cá nhân của người đứng đầu trong trường hợp chậm hoặc né tránh việc tiếp công dân, kéo dài thời hạn giải quyết hoặc chuyển đơn lòng vòng.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (đoàn TP Hồ Chí Minh) phát biểu thảo luận.

Đại biểu Nguyễn Tâm Hùng (đoàn TP Hồ Chí Minh) nêu thực tế: Nhiều vụ việc khiếu nại, tố cáo kéo dài không phải do tính chất phức tạp, mà do sự thiếu trách nhiệm hoặc né tránh từ phía cơ quan, cá nhân có thẩm quyền. Việc gắn trách nhiệm của người đứng đầu với kết quả tiếp công dân và giải quyết khiếu nại, tố cáo sẽ tăng tính hiệu lực và thực chất của hệ thống.

Bên cạnh đó, theo đại biểu, cần phát triển cơ chế liên thông giữa cơ sở dữ liệu quốc gia về tiếp công dân, khiếu nại, tố cáo với cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư, nhằm xác thực danh tính, kiểm tra ủy quyền và hạn chế tình trạng gửi đơn nhiều nơi hoặc khai báo sai lệch. Đây là giải pháp quan trọng để giảm tình trạng vừa có khiếu nại đúng, vừa phát sinh khiếu nại không đúng, qua đó tránh lãng phí nguồn lực của Nhà nước.

Các đại biểu cũng đánh giá rất cao việc dự thảo luật đã bổ sung hình thức tiếp công dân trực tuyến, thể hiện tư duy cải cách hành chính và chuyển đổi số. Tuy nhiên, để triển khai thống nhất trên toàn quốc, cần cân nhắc quy định rõ nguyên tắc công nhận giá trị pháp lý của buổi tiếp công dân trực tuyến tương đương tiếp công dân trực tiếp.

Cụ thể, cần quy định rõ giá trị của biên bản, hồ sơ, xác nhận và trách nhiệm pháp lý khi cung cấp thông tin sai sự thật, giúp hạn chế tình trạng tranh chấp và bảo đảm sự thống nhất khi áp dụng trong thực tiễn ở các địa phương.

Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong giải trình làm rõ các ý kiến đại biểu nêu.

Giải trình làm rõ ý kiến các đại biểu nêu về trách nhiệm người đứng đầu, chủ thể tiếp công dân và tổ chức bộ máy tiếp công dân ở cấp xã, Tổng Thanh tra Chính phủ Đoàn Hồng Phong cho biết, có ý kiến đại biểu đề nghị bổ sung cơ chế ủy quyền cho cấp phó, mở rộng chủ thể tiếp công dân, quy định thành lập ban tiếp công dân tại cấp xã.

Về vấn đề này, Tổng Thanh tra Chính phủ nhấn mạnh, dự thảo luật tiếp tục kế thừa quy định hiện hành, đó là “không cho phép ủy quyền tiếp công dân cho cấp phó”, nhằm nâng cao trách nhiệm trực tiếp của người đứng đầu, đảm bảo thực hiện đúng chỉ thị, kết luận của Bộ Chính trị.

Tổng Thanh tra Chính phủ cũng khẳng định, pháp luật hiện hành đã quy định đầy đủ về chủ thể tiếp công dân tại các cấp, ngành, cơ quan, đơn vị, tổ chức chính trị - xã hội. Để tránh phát sinh tổ chức mới và phù hợp với chủ trương của Đảng, Nhà nước về tinh gọn tổ chức bộ máy, dự thảo luật không bổ sung mô hình ban tiếp công dân cấp xã, mà bố trí bộ phận công chức thuộc đơn vị phù hợp của UBND xã để làm nhiệm vụ tiếp công dân, giải quyết khiếu nại, tố cáo.

VŨ DUNG