Thỏa thuận ngừng bắn ở dải Gaza đang “ngàn cân treo sợi tóc”

Tuyên bố của Văn phòng Thủ tướng Israel cho biết “từ giờ trở đi, Israel sẽ hành động chống lại Hamas bằng sức mạnh quân sự ngày càng tăng”. Động thái này đã đặt lệnh ngừng bắn đạt được ngày 19-1 vào tình thế nguy hiểm hơn bao giờ hết. Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu cho biết ông đã chỉ thị cho quân đội thực hiện “hành động mạnh mẽ” chống lại nhóm Hồi giáo Palestine Hamas ở Gaza để đáp trả việc nhóm này từ chối thả các con tin bị giam giữ tại đó và bác bỏ các đề xuất ngừng bắn.

Ngày 18-3, hãng tin Reuters dẫn thông tin từ các nhân viên y tế địa phương cho biết 254 người đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel vào Gaza, trong đó có nhiều trẻ em và người già. Al Arabiya của Saudi Arabia ngày 18-3 cho biết người đứng đầu lực lượng Hamas tại dải Gaza Essam al-Daalis đã thiệt mạng trong các cuộc không kích của Israel vào sáng cùng ngày.

Cảnh đổ nát tại dải Gaza sau đợt không kích của Israel. Ảnh: Getty

Trong khi đó, đài Al Jazeera dẫn các nguồn tin y tế cho hay có ít nhất 308 người thiệt mạng và hơn 200 người bị thương. Còn theo Al Arabiya, khoảng 360 người thiệt mạng và 1.000 người bị thương trong các cuộc tấn công của Israel. Thông tin từ Bộ Y tế ở Gaza nói số người thương vong có thể còn tăng thêm. Đây là loạt không kích dữ dội nhất của Israel tại Gaza kể từ khi thỏa thuận ngừng bắn giữa hai bên có hiệu lực vào tháng 1.

Theo Kênh truyền hình Channel 12, Tel Aviv tung đòn phủ đầu vào dải Gaza dường như là vì phát hiện dấu hiệu Hamas định tấn công lãnh thổ Israel và lực lượng triển khai ở Gaza. Không chỉ tấn công các mục tiêu của Hamas ở Gaza, Israel còn tiến hành tấn công các vị trí của lực lượng này ở khu vực. Giới chức Israel xác định có “sự gia tăng đột biến” trong nỗ lực của Hamas nhằm tấn công những khu định cư ở sát biên giới dải Gaza và các đơn vị của Lực lượng phòng vệ Israel (IDF) đóng quân tại khu vực.

Phóng viên Ariel Oseran thuộc kênh i24NEWS ngày 17-3 cũng tiết lộ giới chức Israel đã họp khẩn cấp sau khi phát hiện “sự kiện bất thường” liên quan đến Hamas. “Các cuộc tham vấn an ninh khẩn cấp đã được tiến hành ở cấp độ chính trị và an ninh cao nhất, do một sự kiện bất thường gần đây cho thấy Hamas đang chuẩn bị cho chiến dịch trên bộ nhằm vào Israel”, theo phóng viên Oseran. Giới chức Israel và Hamas chưa bình luận về những thông tin này.

Theo Reuters, một thành viên cấp cao Hamas cáo buộc chính Israel đã “đơn phương” chấm dứt thỏa thuận ngừng bắn do Mỹ và các quốc gia Arab làm trung gian. Hiện các nỗ lực đàm phán đang được tiếp tục để đưa thỏa thuận ngừng bắn này bước vào giai đoạn 2. Giai đoạn đầu của thỏa thuận đã kết thúc ngày 1-3 sau 6 tuần tương đối yên bình. Tuy nhiên, các bên đã không tận dụng được cơ hội im tiếng súng này để tạo ra những bước tiến thực chất hơn hướng tới hòa bình toàn diện.

Trong khi Hamas nhấn mạnh yêu cầu chuyển sang giai đoạn thứ hai của thỏa thuận, Israel vẫn muốn kéo dài giai đoạn đầu tiên và nhấn mạnh rằng bất kỳ quá trình chuyển đổi nào sang giai đoạn thứ hai phải bao gồm “phi quân sự hóa hoàn toàn” Gaza và loại bỏ Hamas, lực lượng đã kiểm soát vùng lãnh thổ này của Palestine kể từ năm 2007.

Giới quan sát cho rằng việc mở lại chiến dịch không kích Gaza là chiến thuật vừa tấn công, vừa đàm phán của Israel để buộc Hamas phải nhượng bộ. Tuy nhiên, cả hai bên đều kiên quyết  giữ lập trường của mình và cáo buộc bên còn lại cản trở nỗ lực đối thoại đã đẩy đàm phán rơi vào bế tắc.

Trong lúc đàm phán đình trệ, các cuộc không kích ngày 18-3 của Israel vào Gaza khiến cho tình hình càng trở nên tồi tệ. Dải đất Gaza vốn đã bị tàn phá nặng nề lại càng thêm tan hoang, đổ nát. Người dân Palestine tại đây tiếp tục phải đối mặt với tình trạng thiếu hụt lương thực, nước sạch và dịch vụ y tế do các cuộc tấn công và phong tỏa. Những người dân Palestine tại đây cũng như các con tin Israel còn nằm trong tay Hamas, sẽ là những người phải trả cái giá đắt nhất cho kịch bản tồi tệ đó. Hơn lúc nào hết, tình hình căng thẳng ở dải Gaza cần khẩn trương có sự can thiệp của cộng đồng quốc tế nhằm ngăn chặn xung đột leo thang và bảo vệ dân thường trong khu vực.

HẠNH NGUYÊN