Vĩnh biệt nhà giáo huyền thoại Nguyễn Ngọc Ký

Nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký sinh ngày 28/6/1947, tại Hải Thanh - Hải Hậu - Nam Định. Khi mới 4 tuổi, cậu bé Nguyễn Ngọc Ký bị liệt cả 2 tay. Tuy nhiên, với ‎ chí, nghị lực sống, cậu đã kiên trì tập viết chữ và rèn luyện “kỹ năng làm việc” bằng…. chân. 

Nguyễn Ngọc Ký thời cắp sách.

Năm 1962, cậu học sinh Nguyễn Ngọc Ký được Chủ tịch Hồ Chí Minh tặng Huy hiệu. Tiếp đó (năm 1963), học sinh lớp 7 Nguyễn Ngọc Ký được chọn tham dự Kỳ thi Học sinh giỏi Toán toàn miền Bắc. Kết quả, Nguyễn Ngọc Ký xếp thứ 5 và một lần nữa lại được Hồ Chủ tịch tặng Huy hiệu của Người. 

Nguyễn Ngọc Ký (bên phải) vinh dự được gặp Thủ tướng Phạm Văn Đồng.

Năm 1966, Nguyễn Ngọc Ký xuất sắc thi đậu vào khoa Ngữ văn - Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Cùng lớp với Nguyễn Ngọc Ký có các sinh viên sau này trở thành những nhà văn, nhà thơ, nhà báo nổi tiếng, như: Bế Kiến Quốc (Nhà thơ. Nguyên Thư ký toà soạn của báo Văn Nghệ, Tổng biên tập báo Người Hà Nội, Phó Tổng thư ký Hội Nhà văn Hà Nội); Bùi Thị Xuân Mai (Nhà báo, nhà thơ. Nguyên Phó tổng biên tập Báo Bình Định); Nguyễn Thị Kim Cúc (Nhà báo, Nguyên Phó Tổng giám đốc Đài Tiếng nói Việt Nam); Lê Quang Trang (Nhà báo, nhà thơ, nhà lý‎ luận phê bình văn học. Nguyên Chủ tịch Hội đồng Lý luận phê bình - Phó Chủ tịch Hội Nhà văn Việt Nam khoá VIII; Chủ tịch Hội Nhà văn TP. HCM; khoá VI; Tổng biên tập báo Đại Đoàn Kết); Nguyễn Thế Khoa (Nhà báo, nhà nghiên cứu. Tổng biên tập Tạp chí Văn Hiến Việt Nam)…

Nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký đang “biểu diễn” ky tặng sách cho tác giả Viết Hiền. (Ảnh: V.H)

Năm 1970, Nguyễn Ngọc Ký tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội. Thực hiện lời khuyên của Thủ tướng Phạm Văn Đồng, Nguyễn Ngọc Ký trở  về quê hương Hải Hậu - Nam Định để dạy học. Thời gian đầu, nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký dạy học tại Trường Cấp II Hải Thanh, huyện Hải Hậu, tỉnh Nam Định (từ năm 1970 đến năm 1983). Sau đó, ông được chuyển sang dạy tại Trường Năng khiếu Hải Hậu (từ năm 1983 đến 1994).

Năm 1994, nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký cùng gia đình chuyển vào quận Gò Vấp, TP Hồ Chí Minh để sống và làm việc. Tại đây, ông đảm nhiệm việc giảng dạy ở  Trường Bồi dưỡng giáo dục quận Gò Vấp. Sau đó, nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký nghỉ hưu và chuyển về sống tại  phường Phước Long B – thành phố Thủ Đức, TP.HCM cho đến khi qua đời (28/9/2022).

 Đáng lưu y, mặc dù bị bại liệt từ nhỏ, song nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký đã nỗ lực vươn lên và đạt được nhiều thành tích, phần thưởng xứng đáng. Theo đó, năm 1992, ông được nhận danh hiệu "Nhà giáo ưu tú”. Năm 2005, nhà giáo Nguyễn Ngọc Ký được Trung tâm Sách Kỷ lục Việt Nam  tặng danh hiệu: "Người thầy đầu tiên của Việt Nam dùng chân để viết". Năm 2013, ông là 1 trong 24 tấm gương "Hạt giống tâm hồn" của Việt Nam được vinh danh ở Trung tâm Hội nghị White Palace (TP.HCM)…

Không chỉ nổi tiếng trong lĩnh vực giáo dục và đào tạo, nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký còn dành thời gian sáng tác văn học, nghệ thuật và trở thành hội viên Hội Nhà văn Việt Nam. Sinh thời, nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký từng xuất bản 30 cuốn sách. Trong số này có những tác phẩm được bạn đọc yêu thích, như: "Những năm tháng không quên" (Hồi ký, sau đổi tên là "Tôi đi học"); “Tôi học đại học” (Hồi ký); “420 câu đố vui thông minh” (Câu đố); “Chú nhện chơi đu” (Thơ)…

Cũng như nhiều độc giả thế hệ 6X, ngay từ những năm cuối thập niên 60, đầu 70 của thế kỷ trước, người viết bài này từng ngưỡng mộ tấm gương sáng của thầy giáo Nguyễn Ngọc Ký qua tập hổi ký "Những năm tháng không quên". Sau này, khi nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký chuyển vào TP Hồ Chí Minh, qua nhà báo, nhà thơ Xuân Mai, nguyên Phó Tổng biên tập Báo Bình Định, tôi có điều kiện hiểu thêm về ông. Đặc biệt, tháng 7/2017, từ TP Hồ Chí Minh, nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký đã gửi tặng tôi tập sách “Tự truyện Nguyễn Ngọc Ký - Tâm huyết trao đời”. 

Tập sách “Tự truyện Nguyễn Ngọc Ký - Tâm huyết trao đời”. (Ảnh: V.H)

Sách “Tự truyện Nguyễn Ngọc Ký - Tâm huyết trao đời” do NXB Tổng hợp TP.HCM ấn hành và chính thức xuất bản vào ngày 6/7/2017. Cuốn sách được xuất bản nhân kỷ niệm sinh nhật lần thứ 70 của nhà văn, NGƯT Nguyễn Ngọc Ký (1947-2017).

Tập “Tự truyện Nguyễn Ngọc Ký - Tâm huyết trao đời” dày gần 360 trang, trong đó bao gồm 50 câu chuyện là những “tự truyện” về những ngày tháng của chàng sinh viên Nguyễn Ngọc Ký vừa tốt nghiệp Trường Đại học Tổng hợp Hà Nội, về quê dạy học, cho đến khi là cán bộ của Phòng Giáo dục Quận Gò Vấp - TP.HCM và … nghỉ hưu (năm 2005)…. Qua mỗi “tự truyện”, nhà văn - NGƯT Nguyễn Ngọc Ký đã chia sẻ cùng bạn đọc những “kinh nghiệm vượt khó”, chiến thắng bản thân, vượt lên số phận…

Bút tích của nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký. (Ảnh: V.H)

Tiêu biểu trong số này là các tự truyện: “Đêm lang thang giữa chốn thành Nam”; “Khó lắm! Anh dạy học thế nào được!”; “Bỡ ngỡ tiết lên lớp đầu tiên” ; “Làm thế nào để viết bảng?”; “Bắt đầu lại từ trang giáo án”; “Có công mài sắt…”; “Để học sinh vui mà học”; “Văn và đời”; “Đất quê - Tình quê”; “Dạy trò  từ những việc đơn giản nhất”; “Gặp bác Đồng giữa quê nhà”; “Biến thách thức thành cơ hội”; “Sài Gòn - hòn ngọc yêu thương”; “Không sợ học sinh hỏng”; “Niềm vui người truyền lửa”; “Hạnh phúc một nhà văn”…

Vậy là nhà giáo, nhà văn Nguyễn Ngọc Ký đã “rời cõi tạm” và “giã từ bảng đen – phấn trắng”! Xin kính cẩn vĩnh biệt THẦY - “một huyền thoại sống” của nhiều thế hệ giáo viên, học sinh Việt Nam!

Viết Hiền