Xác thực danh tính người livestream trong dự thảo Luật Thương mại điện tử

Bộ trưởng Nguyễn Hồng Diên cho biết, dự thảo Luật TMĐT được xây dựng gồm 7 chương, 48 điều, kế thừa các quy định hiện hành và bổ sung nhiều nội dung mới nhằm đáp ứng yêu cầu quản lý hoạt động thương mại điện tử đang phát triển nhanh chóng. Theo tờ trình, các nhóm trách nhiệm chung của các chủ thể tham gia hoạt động TMĐT bao gồm: minh bạch thông tin, báo cáo trực tuyến định kỳ, kiểm soát thông tin vi phạm pháp luật và lưu trữ thông tin giao dịch.

Bộ trưởng Công Thương Nguyễn Hồng Diên trình bày tờ trình dự thảo Luật Thương mại điện tử. Ảnh: Quốc hội

Tăng cường minh bạch, kiểm soát và lưu trữ thông tin

Dự thảo quy định nền tảng TMĐT phải bảo đảm các thông tin được công khai, minh bạch, gồm: thông tin về chủ sở hữu; thông tin về người bán – đây là điểm mới so với các quy định trước, buộc phải hiển thị rõ ràng thông tin người bán; thông tin về hàng hóa, dịch vụ; và nội dung cơ bản về điều kiện hoạt động công khai trên nền tảng TMĐT.

Đối với nghĩa vụ báo cáo, dự thảo yêu cầu các nền tảng TMĐT thực hiện báo cáo trực tuyến định kỳ thông qua nền tảng quản lý hoạt động TMĐT hoặc theo yêu cầu của cơ quan quản lý nhà nước có thẩm quyền. Riêng các nền tảng số lớn phải thực hiện báo cáo trực tuyến về kết quả gỡ bỏ thông tin vi phạm theo thời gian thực, giúp cơ quan quản lý có thể theo dõi, giám sát kịp thời.

Dự thảo cũng yêu cầu các nền tảng TMĐT phải có cơ chế tự động kiểm duyệt thông tin trước khi hiển thị trên nền tảng; đồng thời có trách nhiệm rà soát, gỡ bỏ nội dung vi phạm pháp luật ngay khi phát hiện hoặc khi nhận được phản ánh. Bên cạnh đó, các nền tảng phải lưu trữ thông tin giao dịch gồm thông tin về hàng hóa, dịch vụ đã đăng tải trên nền tảng tối thiểu một năm kể từ thời điểm đăng tải, và thông tin liên quan đến nội dung cơ bản của hợp đồng giao dịch trong thời gian ít nhất ba năm kể từ khi hợp đồng được giao kết.

Với hoạt động bán hàng qua livestream, dự thảo Luật TMĐT lần này bổ sung quy định mới, yêu cầu chủ quản nền tảng TMĐT phải xác thực danh tính người thực hiện livestream theo quy định pháp luật về định danh và xác thực điện tử. Chủ nền tảng đồng thời phải công khai, thực hiện cơ chế và biện pháp kiểm soát theo thời gian thực nội dung livestream bán hàng để ngăn chặn các hành vi vi phạm.

Người bán hàng phải cung cấp cho người livestream các tài liệu pháp lý chứng minh hàng hóa, dịch vụ đáp ứng đầy đủ điều kiện kinh doanh. Người livestream không được phép cung cấp thông tin sai lệch, gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, khuyến mại, chính sách bảo hành hay các nội dung khác liên quan đến hàng hóa, dịch vụ. Đối với những hàng hóa, dịch vụ mà pháp luật quy định phải xác nhận nội dung quảng cáo, người livestream phải thực hiện đúng nội dung đã được cơ quan có thẩm quyền phê duyệt.

Hoàn thiện quy định về livestream và tiếp thị liên kết

Cùng với hoạt động livestream, dự thảo Luật TMĐT cũng đề cập đến hoạt động tiếp thị liên kết, quy định tổ chức cung cấp dịch vụ tiếp thị liên kết phải định danh người tiếp thị, có cơ chế theo dõi, giám sát hoạt động của họ và kịp thời ngăn chặn, gỡ bỏ các liên kết cho hàng hóa, dịch vụ vi phạm pháp luật.

Người tiếp thị liên kết không được phép cung cấp thông tin gian dối hoặc gây nhầm lẫn về công dụng, xuất xứ, chất lượng, giá cả, chương trình khuyến mại, chính sách bảo hành và các nội dung khác liên quan đến hàng hóa, dịch vụ. Dự thảo cũng quy định, người tiếp thị liên kết không được thực hiện hoạt động này trên các nền tảng số đã bị cơ quan có thẩm quyền công khai vi phạm pháp luật.

Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi trình bày báo cáo thẩm tra. Ảnh: Quốc hội

Trình bày báo cáo thẩm tra, Chủ nhiệm Ủy ban Kinh tế và Tài chính Phan Văn Mãi cho biết, Ủy ban đề nghị tiếp tục hoàn thiện quy định về trách nhiệm của chủ quản các loại hình nền tảng TMĐT, bảo đảm tính hợp lý, khả thi và phù hợp với đặc trưng của từng loại hình nền tảng. Mức độ tham gia của nền tảng vào quá trình giao kết hợp đồng trên môi trường số sẽ là cơ sở quan trọng để xác định trách nhiệm pháp lý cụ thể.

Với các mạng xã hội có hoạt động TMĐT, Ủy ban đề nghị làm rõ phạm vi trách nhiệm của chủ quản nền tảng, xác định trên cơ sở nền tảng đó có chức năng đặt hàng trực tuyến, livestream bán hàng gắn với đặt hàng trực tuyến hoặc có tính năng hỗ trợ dịch vụ thanh toán, logistics, kể cả hình thức tích hợp với chức năng liên lạc trực tuyến.

Đối với hoạt động livestream bán hàng và tiếp thị liên kết, cơ quan thẩm tra cho rằng cần quy định rõ ràng hơn các khía cạnh thuộc phạm vi điều chỉnh riêng của Luật TMĐT, đồng thời phân định với những nội dung chung do Luật An toàn thông tin mạng, Luật An ninh mạng, Luật Quảng cáo và Luật Bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng điều chỉnh.

Ủy ban Kinh tế và Tài chính cũng đề nghị hoàn thiện các quy định theo hướng bảo đảm mục tiêu bảo vệ quyền lợi người tiêu dùng, bảo vệ nền sản xuất trong nước, đồng thời tuân thủ các cam kết quốc tế, tạo lập môi trường cạnh tranh lành mạnh, minh bạch, hài hòa lợi ích giữa các chủ thể trong hoạt động thương mại điện tử.

Việc bổ sung các quy định mới về xác thực danh tính người livestream, giám sát hoạt động tiếp thị liên kết và lưu trữ thông tin giao dịch được đánh giá là cần thiết trong bối cảnh thương mại điện tử ngày càng phát triển. Những quy định này không chỉ giúp tăng cường tính minh bạch, ngăn ngừa gian lận mà còn góp phần xây dựng môi trường kinh doanh số an toàn, công bằng và bền vững.

Thiên Trường