Bất cập trong chính sách pháp luật về định mức miễn thuế đối với hàng hoá mua bán, trao đổi cư dân biên giới

Theo Đoàn Đại biểu Quốc hội tỉnh Quảng Ninh, cử tri thành phố Móng Cái (Quảng Ninh) kiến nghị cần sửa đổi mở rộng đối tượng cư dân qua lại hai bên biên giới bằng sổ thông hành, cụ thể là cư dân của huyện, thị, thành phố biên giới thay cho cư dân xã, phường biên giới hiện nay.

Theo quy định hiện hành, việc mua bán, trao đổi hàng hoá của cư dân biên giới thuộc danh mục hàng hoá và trong định mức quy định tại Khoản 3 Điều 16 Luật Thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu năm 2016 và Phụ lục ban hành kèm theo Nghị định số 134/2016/NĐ-CP ngày 1/9/2016 của Chính phủ quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật thuế xuất khẩu, thuế nhập khẩu đã tạo điều kiện cho người dân địa bàn biên giới tiếp giáp với Truing Quốc được trao đổi mua bán hàng há phục vụ cho sản xuất tiêu dùng thiết yếu. Theo đó, cư dân biên giới là công dân Việt Nam có hộ khẩu thường trú tại các khu vực biên giới, người có giấy phép của cơ quan Công an tỉnh biên giới cho cư trú ở khu vực biên giới được miễn thuế với trị giá hải quan không quá 2 triệu đồng/người/ngày/lượt và không quá 4 lượt/tháng. Tuy nhiên quy định này quá thấp, không phù hợp với mức thu nhập của cư dân hiện nay; Đồng thời cũng rất thấp khi so sánh với định mức giá trị hàng háo tương ứng của cư dân biên giới Trung Quốc (8.000 tệ/người/ngày). Mặt khác, định mức 2 triệu đồng được xây dựng ở thời điểm năm 2016 khi mức lương cơ sở là 1,21 triệu đồng và thu nhập đầu người GDP của tỉnh Quảng Ninh ở thời điểm đó có 4.050 USD/người/năm. Trong khi đó, hiện mức lương cơ sở là 1,8 triệu đồng và thu nhập bình quân đầu người của tỉnh Quảng Ninh năm 2022 đạt 8.291 USD và năm 2023 ước đạt 9.469 USD/người/năm (cao gấp 2 lần).

Trên cơ sở đó, cử tri tỉnh Quảng Ninh đề nghị Bộ Ngoại giao rà soát, xem xét kiến nghị sửa đổi Hiệp định về quy chế quản lý biên giới đất liền Việt Nam- Trung Quốc quan tâm mở rộng đối tượng cư dân biên giới qua lại hai bên biên giới bằng sổ thông hành. Theo hướng mở rộng tới cư dân của huyện, thị xa, thành phố tiếp giáp đường biên giới Việt Nam- Trung Quốc làm cơ sở để các cơ quan Nhà nước có thẩm quyền xem xét sửa đổi, bổ sung các chính sách pháp luật liên quan.

Đề nghị Bộ Tài chính nghiên cứu, xem xét báo cáo Chính phủ sửa đổi, bổ sung quy định tại Phụ lục V ban hành kèm theo Nghị định số 134/2016/NĐ-CP ngày 1/9/2016 của Chính phủ về định mức miễn thuế đối với hàng hoá mua bán, trao đổi của cư dân biên giới theo hướng năng định mức hàng hoá được miễn thuế đối với cư dân biên giới, đảm bảo định mức giá trị hàng hoá được miễn thuế tương đương, gần với định mức giá trị hàng hoá được miễn thuế của cư dân biên giới Trung Quốc.

Việc nâng định mức giá trị hàng hoá được miễn thuế cho cư dân biên giới sẽ góp phần kích thích tiêu dùng hàng hoá địa phương, đa dạng hàng hoá tiêu dùng cho cư dân biên giới, nâng cao chất lượng đời sống vật chất cho cư dân biên giới, làm giảm tình trạng gian lận thuế, buôn lậu hàng hoá của cư dân biên giới khi mua bán, trao đổi hàng hoá với mục đích tiêu dùng chính đáng; đồng thời phòng ngừa hành vi vi phạm pháp luật khác trong quản lý xuất cảnh, nhập cảnh tại các khu vực cửa khẩu.