Kênh đào Panama thiếu nước

Đây là mối đe dọa mà doanh nhân người Pháp Ferdinand de Lesseps không lường trước được. Năm 1882, doanh nhân này bắt đầu xây dựng kênh đào Panama, một thập kỷ sau khi kênh đào Suez được khánh thành. Một công trường xây dựng khổng lồ giữa khung cảnh tươi tốt của Panama bị tàn phá bởi bệnh sốt vàng da. “Chết chìm” trong “vụ bê bối Panama” và bị người Pháp bỏ rơi, công trình Panama sau đó được người Mỹ hoàn thiện và khánh thành vào năm 1914. Hơn một thế kỷ sau, kênh đào Panama phải đối mặt với vấn đề chưa từng có trong lịch sử: Thiếu nước.

Một tàu vận tải hàng đi qua âu tàu trên kênh đào Panama. Ảnh: AFP

Panama đang phải đối mặt với một trong những đợt hạn hán tồi tệ nhất trong lịch sử. Tuyến đường xuyên đại dương ghi nhận lượng mưa thiếu hụt khoảng 30% so với bình thường. Mỗi lần một con tàu đi qua âu tàu của công trình, 200 triệu lít nước ngọt sẽ chảy ra đại dương. Do đó, Cơ quan Quản lý kênh đào Panama (ACP) đã đưa ra một quyết định mang tính lịch sử: Giảm số lượng tàu quá cảnh qua kênh đào này, từ 38 xuống 32 tàu mỗi ngày, sau đó giảm xuống 25 tàu vào tháng 11-2023 và 22 tàu vào tháng 12-2023. Ayax Murillo, người đứng đầu Văn phòng khí tượng ACP giải thích: “Không có giải pháp nào khác bởi vì ưu tiên hàng đầu là đáp ứng nhu cầu nước ngọt của người dân”.

Kênh đào Panama kết nối 180 tuyến đường vận chuyển giữa 1.920 cảng ở 170 quốc gia, chiếm 6% thương mại toàn cầu. Tác động của việc hoạt động chậm lại đã gây ra hậu quả nhất định. Hàng hóa đợi ở lối vào kênh ngày càng tăng (mùa hè năm ngoái đã vượt quá 160 tàu chở hàng) và giá thu phí đang bùng nổ. Tùy thuộc vào giá trị hàng hóa, tàu thương mại sẽ chọn tuyến đường thay thế. Một số tàu container đi vòng sang Nam Mỹ qua Cape Horn (Mũi Sừng). Những tàu khác đến từ châu Á đi qua kênh đào Suez để đến bờ biển phía Đông nước Mỹ.

Ông Ayax Murillo cho biết, tại Panama, mùa khô chỉ mới bắt đầu và sẽ kéo dài đến tháng 5, triển vọng cải thiện tình hình là rất thấp. Nhận thức được mối nguy hiểm, ACP đang nghiên cứu xây dựng các hồ chứa nước mới. Trong khi chờ đợi những cơn mưa vàng và có hồ chứa nước mới, các biện pháp quan trọng cần được thực hiện lúc này là duy trì số lượng từ 20 đến 24 tàu, thuyền đi qua kênh đào Panama mỗi ngày.

PHƯƠNG LINH