Khủng hoảng năng lượng: Một mùa Đông bất thường đã 'cứu' Châu Âu, nhưng mấy ai dựa mãi vào 'vận may' mà sống?

Từ những tín hiệu lạc quan

Đến thời điểm này, Châu Âu có thể thở phào nhẹ nhõm, bởi vì nhờ có mùa Đông đặc biệt ấm áp và một chiến lược về đa dạng hóa nguồn cung được hoạch định tốt cùng các biện pháp giảm tiêu thụ, lục địa này đã tránh được một cuộc khủng hoảng năng lượng tồi tệ sau khi Nga thực hiện chiến dịch quân sự đặc biệt vào Ukraine.

Mức dự trữ khí đốt chưa được sử dụng của Châu Âu ở mức khoảng 60% - cao hơn 10 điểm phần trăm so với mức trung bình thông thường vào thời điểm này trong năm. Giá khí đốt tương lai tại trung tâm giao dịch Title Transfer Facility (TTF) - mức giá tham khảo chính cho các giao dịch khí tự nhiên tại Châu Âu - đã giảm hơn 85% so với mức cao nhất vào tháng Tám năm ngoái, từ 340 Euro/MWh (tương đương 360/MWh) xuống dưới 50 Euro/MWh.

Với bối cảnh hiện nay, châu Âu chưa thể an tâm về nguồn cung năng lượng. (Nguồn Intellinews).

Nhưng có lẽ Châu Âu chưa nên vội mừng với vận may này. Nguy cơ giá cả sẽ thay đổi đáng kể trong những tháng tới và điều này sẽ tác động mạnh đến hóa đơn năng lượng của các công ty và hộ gia đình.

Tình trạng thắt chặt tại các thị trường khí đốt Châu Âu có thể sẽ trở nên rõ ràng hơn khi mùa Hè đến gần, có thể đẩy giá năng lượng trở lại mức 100 Euro/MWh hoặc thậm chí cao hơn. Cuộc chiến chống lạm phát của Ngân hàng Trung ương Châu Âu (ECB) vẫn chưa kết thúc.

Có thể sử dụng một số phép tính tương đối đơn giản để hiểu được tình hình năng lượng phức tạp của Châu Âu. Trước xung đột Nga-Ukraine, mức tiêu thụ khí đốt tự nhiên của Châu Âu chỉ dưới 500 tỷ m3 mỗi năm.

Lượng khí đốt dự trữ hiện nay (vốn đang ở mức cao bất thường) cộng với sản xuất trong nước và lượng nhập khẩu hiện tại của cả khí tự nhiên và khí thiên nhiên hóa lỏng (LNG), bao gồm cả nhập khẩu từ Nga, tổng cộng Châu Âu có 440 tỷ m3. Do đó, châu Âu sẽ cần cắt giảm tiêu thụ hoặc tăng nhập khẩu LNG thêm 60 tỷ m3 để lấp đầy khoảng cách cung-cầu.

Châu Âu sẽ cần nhập khẩu thêm LNG từ các nhà cung cấp trên toàn cầu đề bù đắp 10 tỷ m3 còn lại. Theo Cơ quan Năng lượng quốc tế, sản lượng LNG toàn cầu vào năm 2023 dự kiến sẽ tăng khoảng 23 tỷ m3.

Điều đó có nghĩa là Châu Âu sẽ cần phải thâu tóm gần một nửa mức tăng tổng thể này. Và vì châu lục này sẽ phải cạnh tranh khốc liệt với các nền kinh tế Châu Á đang phục hồi - nhất là Trung Quốc - nên nhu cầu về LNG có thể sẽ đẩy giá TTF lên cao hơn mức hiện tại, có khả năng khiến mức sàn lên tới 80 Euro/MWh.

Tình hình sẽ trở nên khó khăn hơn nếu việc nhập khẩu khí đốt tự nhiên và LNG của Nga bị dừng hoàn toàn, đây vẫn là một khả năng rõ ràng có thể xảy ra. Nhìn chung, các lô khí đốt nhập khẩu này hiện có khối lượng khoảng 45 tỷ m3 (chỉ bằng 20% so với mức trước xung đột).

Cùng với 10 tỷ m3 bị thiếu hụt, việc bị mất đi nguồn cung này sẽ khiến Châu Âu bị thiếu tới 55 tỷ m3 khí đốt, nhiều hơn gấp đôi so với mức tăng nguồn cung dự kiến của LNG trên toàn cầu.

Hơn nữa chỉ một phần khí đốt của Nga không được chuyển đến Châu Âu được bán ra quốc tế nên thị trường LNG toàn cầu sẽ bị thiếu nguồn cung trầm trọng. Trong kịch bản này, giá TTF sẽ được đẩy lên hơn 100 Euro/MWh - gấp hơn 10 lần so với giá trước xung đột - và các chính phủ có thể cần phải áp dụng chế độ phân phối.

Mặc dù vai trò của Nga với tư cách là nhà cung cấp khí đốt cho Châu Âu đã giảm đáng kể, nhưng các chuyến hàng của Nga vẫn rất cần thiết để cân bằng cung-cầu tại thị trường Châu Âu cho đến khi EU củng cố được khả năng tái hóa khí hoặc cho đến khi các nguồn năng lượng thay thế được đưa vào hoạt động.

LNG chắc chắn đã trở nên quan trọng hơn trong cơ cấu năng lượng của Châu Âu so với vài năm trước, nhưng LNG chỉ giúp bù đắp được phần nào nguồn cung khí đốt bị thiếu hụt của EU. Việc cắt giảm tiêu thụ và các cơ chế đoàn kết của EU (trong trường hợp nguồn cung quá thấp) sẽ vẫn cần thiết để tránh một cuộc khủng hoảng năng lượng vào mùa Đông tới.

Theo Báo Quốc tế