Lầu Năm Góc điều tra gian lận viện trợ quân sự cho Ukraine

Theo Bloomberg, Tổng thanh tra Lầu Năm Góc Robert Storch cho biết, Mỹ đã mở hơn 50 cuộc điều tra về nghi án gian lận viện trợ quân sự cho Ukraine trong cuộc chiến kéo dài hơn hai năm qua với Nga. Ông nhấn mạnh, mặc dù hiện tại chưa có cáo buộc nào được chứng minh nhưng “điều đó có thể thay đổi trong tương lai”. Theo ông Storch, Mỹ sẽ cần mở thêm các cuộc điều tra do số lượng và tốc độ của vũ khí được gửi đến Ukraine trong thời gian qua.

Ông Storch đã đề cập tới lô viện trợ được đưa tới Ba Lan hồi tháng 6 năm ngoái nhưng không có trong bảng kê khai vận chuyển khi chúng được chuyển qua biên giới sang Ukraine. Ông Storch cho hay các thanh tra đã phát hiện “những khoảng trống” trong việc cung cấp viện trợ, mà vụ Ba Lan này là một ví dụ điển hình. Do vậy mà các nhân viên Bộ Quốc phòng đã không có đủ sự quan sát và trách nhiệm giải trình theo yêu cầu đối với toàn bộ các loại thiết bị trong quá trình chuyển giao.

Các quân nhân Ukraine bốc dỡ hàng viện trợ quân sự của Mỹ tại sân bay Boryspil, ngoại vi Kiev, tháng 11-2022. Ảnh minh họa: Reuters

Theo RT, trên thực tế, đến nay, đội ngũ của ông Storch chưa xác định được bất cứ hành vi vi phạm nào liên quan. Tuy nhiên, đây là lần đầu tiên ông thừa nhận văn phòng của ông đang điều tra các nghi án “gian lận trong mua sắm, thay thế, trộm cắp, chuyển hướng” viện trợ quân sự cho Ukraine. Ông Storch nói và cảnh báo rằng có thể sẽ có thêm cuộc điều tra về việc lạm dụng hoặc sử dụng sai mục đích trang thiết bị của Mỹ chuyển cho Ukraine.

Trong hai năm kể từ khi Nga mở chiến dịch quân sự ở Ukraine, Mỹ đã chi khoảng 113 tỷ USD cho viện trợ quân sự, kinh tế và nhân đạo cho Kiev. Khoảng 45 tỷ USD trong số đó đã được chi cho vũ khí, đạn dược và các hỗ trợ quân sự. Tuy nhiên, thông tin trong một bài báo trên CBS News vào năm 2022, cho biết chỉ có khoảng “30% số vũ khí do phương Tây gửi đến thực sự được đưa đến tiền tuyến ở Ukraine”.

Vào thời điểm đó, Bộ trưởng Quốc phòng Nga Sergei Shoigu cảnh báo rằng vũ khí phương Tây gửi cho Ukraine có nguy cơ bị “tuồn ra chợ đen” và tới các vùng đang xảy ra xung đột khác trên thế giới. Văn phòng của ông Storch kể từ đó đã triển khai hàng chục người tới Ukraine để theo dõi các chuyến hàng vũ khí của Mỹ viện trợ cho Kiev.

Văn phòng Tổng thanh tra Lầu Năm Góc có hơn 200 nhân sự tham gia cuộc điều tra liên quan tới Ukraine và đang có kế hoạch tăng số nhân viên làm việc tại nước Đông Âu so với con số 28 người như hiện tại.

Lầu Năm Góc đang dẫn đầu cuộc điều tra, cùng với các cơ quan chính phủ khác, nhằm giám sát khoản viện trợ trị giá 113 tỷ USD cho Ukraine. Số tiền này chưa được sử dụng hết. Trong số những vấn đề đang được thanh tra, Lầu Năm Góc đang rà soát lại việc chuyển giao đạn pháo 155mm cho Ukraine để xác định liệu Mỹ có bảo đảm sự cân bằng giữa việc viện trợ và duy trì kho dự trữ trong nước và cho huấn luyện, hoạt động.

Hồi tháng trước, trong một cuộc phỏng vấn với Thời báo New York, ông Storch cho biết, Lầu Năm Góc đã lập báo cáo về tình hình giám sát vũ khí Mỹ hỗ trợ cho Ukraine và đã chuyển lên Quốc hội Mỹ. Theo ông Storch, hơn một nửa trong tổng khối lượng vũ khí cung cấp cho Ukraine vẫn chưa được kiểm toán và các chương trình giám sát không được thực hiện phù hợp. Bộ Quốc phòng đã không giám sát đầy đủ việc cung cấp vũ khí và khí tài cho Ukraine. Ông Storch nói: “Các đại diện của Bộ Quốc phòng Mỹ và các nhà ngoại giao ở Washington và châu Âu không thể báo cáo tất cả nguồn cung cấp vũ khí cho Ukraine”.

Báo cáo do Lầu Năm Góc thực hiện cho thấy, các quan chức Mỹ đã không theo dõi chính xác số tên lửa vác vai, máy bay không người lái (UAV) và thiết bị quan sát ban đêm trị giá hơn 1 tỷ USD. Ông Storch bày tỏ lo ngại rằng vũ khí có thể bị đánh cắp hoặc buôn lậu.

Số lượng vũ khí được nêu trong báo cáo chỉ chiếm một phần nhỏ trong tổng số thiết bị quân sự trị giá khoảng 50 tỷ USD mà Mỹ đã hỗ trợ cho Ukraine kể từ năm 2014, khi Nga sáp nhập Crimea và một phần khu vực phía Đông Donbass sau cuộc trưng cầu dân ý tại đây.

Những nghi ngờ xung quanh viện trợ quân sự cho Ukraine đang được điều tra nhưng khả năng sẽ làm ảnh hưởng tới các quyết định cung cấp thêm viện trợ quân sự cho Ukraine trong tương lai của Washington, cũng như khả năng Quốc hội sẽ đưa ra những yêu cầu khắt khe hơn về việc thống kê, giám sát chặt chẽ hơn hoạt động này. 

XUÂN PHONG