Mỹ đang thách thức lằn ranh đỏ của Nga?

Theo bà Zakharova, vào tháng 9 năm nay, Tổng thống Putin đã nói rằng nếu các nước phương Tây đồng ý cho Ukraine sử dụng tên lửa tầm xa do các nước này viện trợ tấn công sâu vào lãnh thổ Nga, điều này đồng nghĩa Mỹ và các nước Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO) can dự trực tiếp vào cuộc xung đột Nga-Ukraine.

Theo đó, Nga sẽ buộc phải tiến hành điều mà Tổng thống Putin gọi là "những quyết định tương xứng" để ứng phó với những mối đe dọa mới.

Tổng thống Mỹ Joe Biden (bên phải) bắt tay Tổng thống Ukraine Volodymyr Zelensky trong cuộc gặp tại Paris, Pháp, ngày 7-6-2024. Ảnh: AP

Trong khi đó, trả lời phỏng vấn với hãng thông tấn RIA Novosti, Chủ tịch Ủy ban Đối ngoại Duma quốc gia (Hạ viện) Nga Leonid Slutsky cảnh báo việc Mỹ cho phép Ukraine sử dụng Hệ thống tên lửa chiến thuật lục quân (ATACMS) tấn công vào lãnh thổ Nga, nếu được xác nhận, đồng nghĩa với việc Washington tham gia trực tiếp vào cuộc xung đột Nga-Ukraine và do đó sẽ dẫn đến phản ứng cứng rắn nhất từ phía Moscow. 

Trước đó, hàng loạt hãng truyền thông phương Tây đã đưa tin Tổng thống Biden “bật đèn xanh” cho phép Ukraine sử dụng tên lửa tầm xa do Washington cung cấp để tấn công sâu vào bên trong lãnh thổ Nga. Quyết định này đồng nghĩa với sự thay đổi đáng kể trong chính sách của Mỹ đối với xung đột Nga-Ukraine.

Theo ABC News, quyết định được chính quyền Tổng thống Biden đưa ra trong bối cảnh còn khoảng hai tháng nữa là ông Biden rời nhiệm sở. Nhà Trắng và Bộ Ngoại giao Mỹ hiện chưa lên tiếng bình luận nhưng cũng không phủ nhận thông tin truyền thông Mỹ đăng tải. Điều này khiến nhiều người đặt câu hỏi phải chăng Mỹ đang thách thức lằn ranh đỏ của Nga?

The New York Times dẫn lời các quan chức Mỹ cho biết, ATACMS có khả năng sẽ được Ukraine sử dụng trước tiên để chặn đà cuộc phản công quy mô lớn của Nga nhằm bảo vệ lực lượng của Kiev tại tỉnh Kursk, phía Tây nước Nga. Tên lửa ATACMS, do Tập đoàn Lockheed Martin sản xuất, là loại tên lửa đạn đạo có thể tấn công mục tiêu cách xa 305km với đầu đạn chứa khoảng 170kg thuốc nổ. Quyết định về việc có nên trang bị ATACMS cho Ukraine hay không đã trở thành một chủ đề nhạy cảm kể từ khi Nga triển khai chiến dịch quân sự đặc biệt tại Ukraine vào tháng 2-2022. Kiev từng nhiều lần đề nghị Mỹ và các đồng minh, đối tác phương Tây dỡ bỏ hoàn toàn các hạn chế đối với nước này trong việc sử dụng vũ khí tầm xa tấn công vào sâu lãnh thổ Nga. Tuy nhiên, phương Tây ban đầu tỏ ra khá dè dặt với yêu cầu này. Mỹ lo ngại nếu Ukraine sử dụng tên lửa này để tấn công các mục tiêu sâu bên trong nước Nga, Moscow có thể đáp trả bằng cách leo thang cuộc xung đột.

Nhưng có vẻ gió đã đảo chiều sau khi ông Donald Trump giành chiến thắng trong cuộc bầu cử Tổng thống Mỹ đầu tháng này. Ông Trump từng nhiều lần tuyên bố sẽ sớm chấm dứt cuộc xung đột Nga-Ukraine ngay khi lên cầm quyền. Do vậy, giới phân tích cho rằng, trong khoảng thời gian trước khi chiếc ghế quyền lực nhất nước Mỹ đổi chủ, chính quyền Tổng thống Biden buộc phải có hành động để củng cố di sản trước khi rời nhiệm sở. “Tôi nghĩ ông Biden và các cố vấn đang cố gắng làm những gì có thể khi vẫn còn đang nắm quyền ở Nhà Trắng, trước khi chuyển giao quyền lực cho ông Donald Trump vào tháng 1-2025”, George Barros, nhà phân tích hàng đầu về Nga và Ukraine tại Viện Nghiên cứu chiến tranh (ISW), cho hay. Chuyên gia này cho rằng các chính sách của ông Biden đối với Ukraine sẽ trở thành một phần di sản sau khi ông rời Nhà Trắng và động thái này là một phần trong quyết định củng cố di sản đó. Dù rằng tác động của nó sẽ không thể làm thay đổi hoàn toàn cục diện của cuộc xung đột, nhưng các quan chức Mỹ kỳ vọng động thái này có thể làm suy yếu chiến dịch tấn công của Nga.

Sau khi thông tin về việc Chính quyền Mỹ cho phép Ukraine sử dụng tên lửa tầm xa lan rộng, Tổng thư ký Liên hợp quốc Antonio Guterres đã kêu gọi các bên tránh những bước đi làm leo thang xung đột tại Ukraine. “Lập trường của Liên hợp quốc rất rõ ràng. Đó là cần tránh leo thang xung đột tại Ukraine. Chúng ta muốn có hòa bình, nhưng đó là nền hòa bình dựa trên công lý, phù hợp với các nghị quyết của Đại hội đồng, Hiến chương Liên hợp quốc và luật pháp quốc tế”, ông Guterres nhấn mạnh.

BẢO CHÂU