Người biểu tình xuống đường trên khắp nước Mỹ

AP cho hay, các cuộc biểu tình là kết quả của một phong trào được tổ chức trực tuyến theo các hashtag (từ khóa sau dấu thăng) #buildtheresistance và #50501, tượng trưng cho 50 cuộc biểu tình tại 50 tiểu bang mỗi ngày. Các trang web và tài khoản cá nhân trên các ứng dụng mạng xã hội đồng loạt đưa ra lời kêu gọi hành động, với các thông điệp như: "Từ chối chủ nghĩa phát xít", "bảo vệ nền dân chủ của chúng ta". 

Những người biểu tình ở Philadelphia, California, Minnesota, Michigan, Texas, Wisconsin, Indiana và nhiều bang khác giơ cao biểu ngữ phản đối Tổng thống Donald Trump và tỷ phú Elon Musk-người được ông Trump bổ nhiệm đứng đầu Bộ Hiệu quả Chính phủ (DOGE). “Tôi kinh hoàng trước những thay đổi của nền dân chủ trong hai tuần qua, dù mới hai tuần, nhưng mầm mống của nó đã có từ lâu”, Margaret Wilmeth, một người biểu tình phát biểu với báo giới bên ngoài tòa nhà Quốc hội ở Columbus, bang Ohio.

Người biểu tình tụ tập bên ngoài tòa nhà Quốc hội Mỹ tại Washington D.C. phản đối sắc lệnh dừng hoạt động Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID). Ảnh: AP

Bên ngoài tòa nhà Quốc hội tiểu bang ở Lansing, Michigan, đám đông hàng trăm người tụ tập trong thời tiết giá lạnh. Người biểu tình Catie Miglietti cho biết, việc chính quyền Mỹ cho phép DOGE được phép tiếp cận dữ liệu của Bộ Tài chính là đặc biệt đáng lo ngại: “Nếu chúng ta không ngăn chặn và yêu cầu Quốc hội hành động thì đó sẽ là một cuộc tấn công vào nền dân chủ”. Cùng quan điểm trên, đám đông người biểu tình tại thành phố Jefferson, Missouri giơ cao biểu ngữ: “Tại sao Elon Musk có thông tin an sinh xã hội của bạn?”.

Tại thành phố Denver, bang Colorado, người biểu tình thậm chí còn hô vang khẩu hiệu: "Trục xuất Elon Musk", "Không thù hận, không sợ hãi, người nhập cư được chào đón ở đây".

Theo truyền thông Mỹ, nhiều thành viên Quốc hội Mỹ cũng bày tỏ lo ngại rằng sự tham gia của DOGE vào hệ thống thanh toán của Chính phủ nước này có thể dẫn đến rủi ro bảo mật hoặc chậm thanh toán trong các chương trình an sinh xã hội và chăm sóc y tế.

Tại Alabama, hàng trăm người đã tập trung phản đối chính sách nhắm vào cộng đồng LGBT, sau khi Thống đốc Alabama Kay Ivey tuyên bố sẽ chỉ thừa nhận sự tồn tại của hai giới tính là nam và nữ, trong bối cảnh sắc lệnh hành pháp mới nhất của Tổng thống Donald Trump yêu cầu chính quyền liên bang xác định giới tính chỉ là nam hoặc nữ, đồng thời cấm phụ nữ chuyển giới tham gia thi đấu các môn thể thao dành cho nữ. Quyết định này gây phẫn nộ không chỉ trong cộng đồng LGBT, khi nhiều người dân Mỹ phản ứng rằng “Tổng thống không có quyền quyết định giới tính của bạn”.

Trong một diễn biến liên quan, cùng ngày, Liên đoàn Lao động Mỹ và Đại hội các tổ chức công nghiệp (AFL-CIO)-một trong những tổ chức công đoàn lớn nhất nước Mỹ-đã yêu cầu thẩm phán liên bang ngăn DOGE truy cập hệ thống của Bộ Lao động, bởi điều đó đồng nghĩa với DOGE có thể thực hiện quyền kiểm soát chưa từng có đối với lực lượng công chức liên bang, làm tổn hại uy tín của cơ quan này như một nguồn dữ liệu kinh tế độc lập, đồng thời mở ra kế hoạch tinh giản Chính phủ đầy tham vọng.

Tổng thống Donald Trump đã ký một loạt sắc lệnh hành pháp trong vài tuần đầu tiên của nhiệm kỳ mới, đảo ngược các chính sách thời tiền nhiệm trong hàng loạt vấn đề quan trọng, từ thương mại, nhập cư đến biến đổi khí hậu... Trong đó, gây sốc cho dư luận là những sắc lệnh như hạn chế quyền nhập quốc tịch Mỹ theo nơi sinh-bị cáo buộc “vi phạm Tu chính án thứ 14 trong Hiến pháp Mỹ”; đóng cửa toàn bộ văn phòng đại diện ở nước ngoài của Cơ quan Phát triển Quốc tế Mỹ (USAID); đề nghị 2 triệu công chức dân sự toàn thời gian, cũng như các nhân viên Cơ quan Tình báo Trung ương (CIA) tự nguyện nghỉ việc và nhận 8 tháng tiền lương và phúc lợi...

Tất cả nằm trong nỗ lực nhằm “cắt giảm chi phí liên bang và tái cơ cấu bộ máy nhân sự” của Chính phủ Mỹ. Đề xuất tái định cư người Palestine ở nước khác để Washington tiếp quản và tái thiết Gaza của ông Trump cũng đang vấp phải phản ứng dữ dội của công chúng Mỹ và cộng đồng quốc tế, bởi đây được cho là hành vi “thanh lọc sắc tộc”, “vi phạm trắng trợn luật pháp quốc tế”.

HÀ PHƯƠNG