Nhật Bản tìm lại thời vàng son của ngành chip

Nhà máy đầu tiên tại thị trấn Kikuyo, tỉnh Kumamoto, dự kiến bắt đầu sản xuất hàng loạt vào quý IV-2023, bao gồm loại chip 12 nanomet dùng trong ôtô và thiết bị công nghiệp. Trước đó, TSMC của Đài Loan đã công bố sẽ xây dựng nhà máy thứ hai ở Nhật Bản, đặt tại Kumamoto, nâng tổng vốn đầu tư lên hơn 20 tỷ USD. 

Nhà máy mới khai trương được điều hành bởi công ty con Japan Advanced Semiconductor Manufacturing. Nhà sản xuất điện tử Sony và phụ tùng ô tô Denso cũng có cổ phần. Ngoài ra, Chính phủ Nhật Bản còn trợ cấp lên tới 3,2 tỷ USD. Nhật Bản có kế hoạch chi hàng chục tỷ USD trợ cấp ngành bán dẫn nhằm giúp tìm lại thời vàng son trong lĩnh vực bán dẫn ở nước này. Các hãng chip Nhật Bản từng nắm giữ hơn 50% thị phần toàn cầu vào thập niên 1980, nhưng bắt đầu mất khả năng cạnh tranh sau những xung đột gay gắt với Mỹ về thương mại. Ngày nay, Mỹ chiếm một nửa thị phần, tiếp đến là Hàn Quốc và Đài Loan.

Bên ngoài nhà máy JASM của TSMC tại Kikuyo, Kumamoto hôm 23/2. Ảnh: Reuters

Trong khi đó, châu Âu và Trung Quốc cũng đang ra sức phát triển ngành bán dẫn, buộc Nhật Bản phải trẻ hóa lĩnh vực chip một thời phát đạt của mình và củng cố chuỗi cung ứng khi nhu cầu về chất bán dẫn tiếp tục tăng trong nhiều ngành.

Song song với thu hút đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI) trong lĩnh vực bán dẫn, Nhật Bản còn có tham vọng xây dựng một “nhà vô địch” mới, thông qua liên doanh Rapidus. Liên doanh này đang tìm cách sản xuất hàng loạt chip logic 2 nanomet hiện đại vào năm 2027, từ điểm xuất phát ban đầu là con số 0. Theo tiêu chuẩn ngành, đây là một thách thức không tưởng với một dự án kinh doanh mới 18 tháng tuổi.

Dự án xây dựng nhà máy Rapidus tại Chitose, Hokkaido được trông đợi sẽ làm thay đổi bộ mặt của ngành công nghiệp chip Nhật Bản. Rapidus đặt mục tiêu sản xuất hàng loạt chip tiên tiến từ năm 2027. Là đối thủ tiềm năng của TSMC, Rapidus đang hợp tác với IBM và tổ chức nghiên cứu chip Imec. 

Theo thống kê của Bloomberg, trong chưa đầy 3 năm, Nhật Bản đã chi 26,7 tỷ USD để khôi phục sức mạnh sản xuất bán dẫn của mình. Thủ tướng Nhật Bản đặt mục tiêu hỗ trợ tài chính cho ngành này đến 66,75 tỷ USD. Nước này đặt mục tiêu là tăng gấp 3 lần doanh số bán chip sản xuất trong nước lên hơn 100 tỷ USD vào năm 2030.

THẾ LONG